06 mag 2015

Da “post” a “nota”: una forma de lombardizar le parole

Se g'è una roba que i italiàns i èn un gran bravis a far l'è quella de chapar paroles foresteres e dovrar-les en d'la quotidianità come se le fudessen paroles italianes. En Itàlia som, defait, completament circondads de paroles e espressions d'origen forestera, que en d'una manera o en d'un'aultra i han contribuïd a cambiar la lengua italiana, andand a "tacar-s" a les regolarys espressions nostranes o andand a sostituïr-s a lores.
Paroles come "tag", "follower", "business", "weekend", "bidet"... le fan tutes part de l'abecé italiàn d'encœ e, oviament, anca de quel lombard. Ma èn-le tutes incí indispensàbelys? El sarà mia que noaultres preferéixem tegnir les paroles foresteres inveci de dovrar quelles de la nostra lengua perquè les lengües foresteres i èn càriques de esoterism e de "fassin"? De segur tantíssimes paroles i èn indispensàbelys, come "bidet", per esempi, perquè i èn consideràbelys come nom propi o perquè la g'è mia una forma vàlida en d'la lengua italiana (la sareix d'inventar). La mea domanda l'è: è-l incí indispensable dir "weekend" enveci de "fine settimana" (en italiàn) o de "fin de setimana" (en lombard), o anca "link" enveci de "collegamento" (en italiàn) o de "laç" (en lombard)? Quí de sota, vœly sotalinear-v un par de paroles foresteres ("modernes") d'us comun en d'la lengua italiana e, donca, anca en lombard, con en banda una mea personalíssima "proposta" de traduzion lombarda. Chapev les paroles quí de sota come esempi, come idea, mia come lej o quant aultre, perquè la nostra lengua la g'ha de vésser un punt de confront, mia de odi.

abat-jour
audience
background
backstage
badge
blog
blogger
boss
brand
break
business
card
cartoon
cash
check up
check in
check out
chewing gum
clown
comfort
coming out of the closet
community
compilation (per esempi, musical)
computer
copyright
coupon
cover
crew
default
default (andar in)
device
display
download
eco-friendly
editing
enter ("Invio")
escort (forma "elegant" de lœgia hahaha)
evergreen
fake
fashion
fast food restaurant
feature
feedback
field
fitness
flyer
follower
font (informàtic)
form (informàtic)
gang
gate
gossip
hotel
keyboard
killer
kit
know how
K.O.
leader
like (de facebook)
link
location
look
low cost
mail / e-mail
mainstream
make up
make up artist
meeting
mixer
monitor
mood
mouse (del PC)
must (per esempi: "l'è un must")
network
news
nickname
O.K.
online
outfit
outing (mia "coming out")
part time
partner
party (mia quell polític)
pendrive
policy
politically correct
post
poster
premiere
preview
privacy
profile
random
reception
record (quell dei guinness)
relax
remake
report
review
sandwich
scoop
selfie
serial
sexy
shopping
showgirl / showman
showroom
smartphone (intendud "telefonino")
snob
social network
speaker (persona)
sponsor
staff
stand
store
stress
sticker
tag (de facebook o símiï)
target
taxi
teenager
texture
ticket
tool
tutor
tweet
voucher
web site
welfare
wifi (quell de casa)
wireless (in general)
youtuber
lux de leit
públic
fonterra / fond
dré del palc
pingüín / etiqueta
blog
blogador
padron
marca
ferm
lavorar
targueta
carton animad
diner contant
vísita de control
conferma de principi / conferma d'entrada
conferma de partenza / conferma de sortida
goma de masticar / cicingoma
palyaç
ase / comodità
sortida del vestari
comunità
collezion
calcolador
dreit d'aütor
cupòn
coverta
squadra professionala
impostazion predefinide
fallir
dispositiv
squerm
descargar
ecològic
elaborazion
conferma
compagnadora
clàssic
fals
fassin
restorant veloç
caraterística / funcion
resposta / retorn
camp
forma física
volantín publicitari
següidor
(la) font
mòdul
banda, teppa
portal
ciàcol
hotel
tastera
sassín / copador
dota / dotazion
competenza
fœra combatiment
líder
me piax
laç
posicion
aspet
a bass cost
posta / posta eletrònica
tradicional
truc / imbelletadura
trucador(a)
encónter / míting
mesclador
squerm
umor, spírit
rat, control del puntador
òblig
red
novità / notícia
scutœm
d'acord(i) / va ben
in línea
vestiment
desvelar vergot dei aultres
a temp parzial
compagn / collaborador / soci
festa
claveta informàtica
polítiques
politicament corret
nota
pòster
prim ministre
anteprima
privadessa
perfil / profil
casüal
ricecion
primat
possament / svag
refait
resocunt
revision / esam
panín
notícia sensacional
aütofoto
série (televisiva)
seduxent / eròtic
compres / speses
dona (fomna) o òm del spetàcol
sala d'esposicion
telefonín / mòbil
altessós
red soçal
relador / anunciador
finanziador, sostegnidor
personal dipendent
banquet
negoci
tension
adesiv
etiqueta
obietiv
tassí
adolescent
trama
bilyet
strument / arnés
maistre(a) / guida
cingüet
ricevuda / bon
spaci Ínternet / sit Ínternet
benésser comun
punt de conession sença fiï
sençafiï
youtubador